مصطفى النوراني الاردبيلي

311

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

روغن ماليدنى در مواضع رماتيسمى براى تسكين درد رماتيسم مىمالند براى قلب مضر است و از اين نظر بايد با بنفشه خورده شود ، مقدار خوراك آن از 2 تا 4 گرم است . « 3 » * زريره مشخصات : به پارسى « اسپرك » گويند و معدن او در كوههاى جوزجانان باشد و منبت او در مواضع ديگر بسيار است و در جمله بلاد فرغانه بيايد . « 1 » ابو ريحان گويد : زريره به پارسى اسپرك گويند و او شكوفه نباتى است كه معدن او در كوههاى جوزجانان باشد . و ابو بكر ابو على بن عثمان گويد : اسپرك را نبات اختصاص به كوه جوزجانان ندارد ، بلكه منبت او در مواضع ديگر بسيار است و در جمله بلاد فرغانه بيابند . « 2 » * زرين درخت مشخصات : از داروهاى ناشناخته است و شايد از اين رو نامى از آن در منابع معتبرى چون هدايه و اغراض و اقراباذين كندى و اقراباذين سمرقندى و ابن بيطار برده نشده است . در خراسان گل عاشقان نامند و نبات او از يك شبر زياده و برگش عريض و مزغب و گلش زرد و شاخهاى او بزرگ و دراز و چون نزد او غنا و سرود نمايند ، گلش مىريزد . عضى گويند : اسم آزاددرخت است ، مؤلف مخزن الأدويه همين تعريف صاحب تحفه را ذيل لغت زرين گياه تكرار كرده است بى آنكه يادآور شود كه آن را زرين درخت نيز نامند . مىنويسد : زرين گياه از جمله ادويه مجهوله الماهيه است صاحب اختيارات بديعى

--> ( 3 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 170 - 169 . ( 1 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 873 . ( 2 ) - همان ، ج 1 ، ص 337 .